Göltürkbükü Hakkında

Göltürkbükü Tarihçesi

Bodrum yöresi, I.Ö. XI. Yy.'da Karyalilar'in Arpolis Oymagi'nca kuruldugu sanilmaktadir. Heredot'a göre, Halikarnossos, I.Ö. VII. Yy.'da Dorlar'in kurdugu ve 6 kentten olusan "Heksapolis Birligi" içinde idi. Ancak Apollon onuruna düzenlenen yarismayi kazanan Halikarnossoslu birinin aldigi ödülü tapinakta birakmayip evine götürmesi sonucu Halikarnossos, bu birlikten çikarilmis. Bundan sonra birlik Heksopolis yerine Pentopolis diye anilir. I.Ö. 550'de kentte Lidya Krali Kroissos egemendi. I.Ö. 546'da Lidya Devleti tarih sahnesinden silinince, Karyali'lar da öbür Kavimler gibi Pers egemenligini tanimak zorunda kaldilar.

 

I.Ö. 468'de Attika-Delos deniz Birligi'nin üyesi olan Halikarnossos, I.Ö. 430'dan sonra yeniden Pers egemenligine geçti ve yerel Perslerce yönetilmeye baslandi. Mausolos (I.Ö. 377-351) zamaninda Mylasa'daki (Milas) baskent Halikarnoss'a tasindi. Nitekim, kentin tepesinde ünlü Karya Krali Mausolos'un sarayi vardi. Ayrica Dünya'nin 7 harikasindan biri olarak kabul edilen Mausolos'un ölümünden sonra karisi Artemis tarafindan yaptirilmistir.

Tüm Karya kentlerinin tersine, Mekodan istilasina karsi direnen Halikarnossos, Misir'daki Lagos Hanedani'nin donanmasina üs oldu. I.Ö. 192'Roma'nin bir uydusu durumuna geldi ve I.Ö. 189'da Rodos denizcilerinin, I.Ö. 88'de çok kisa bir süre, Pantos Krali Mithridates'in eline geçti. Halikarnossos, Roma döneminde Asia Eyaleti içinde yer aldi. XII. Yy'in ikinci yarisinda Mentese Beyligi'nin eline geçen yöre, 1415'de Rodos'un Aziz John Sövalyeleri tarafindan yönetilmistir. 1952'de Kanuni Sultan Süleyman, Rodos Adasiyla birlikte Bodrum'u da ele geçirdi. Bodrum 1866'da kaza oldu.

Gölköy ve Türkbükü köyleri birleserek 18 Nisan 1999 seçimlerinde GÖLTÜRKBÜKÜ BELEDIYESI olarak yeni belediyelik olmustur. Gölköy'ün mitolojik adi Karianda'dir. Karyali'lar döneminin bagcilik ve sarapçilik ile ön plandaki sahil yeridir. Türkbükü ise antik Madnasa adiyla anilan köydür.Türklerden önce Rum köy olan ve Rum bükü adiyla anilan köyün geçim kaynagi balikçiliktir. Türklerin eline geçmesiyle Türkbükü adini almistir.

İklim

Yörede Akdeniz iklimi egemendir. Uzun bir yaz dönemi (7-8 ay) yasanir.
Sicaklik hiçbir zaman 5 derecenin altina düsmez. Temmuz-Agustos aylari çok sicak, kurak ve kalabalik geçer.
Bodrum'u sevenler "sari yaz" adi verilen Eylül Ekim aylarini tercih eder. "sari yaz" da deniz suyu biraz ilinmis, asiri sicaklar azalmis Halikarnas Balikçisi'nin deyimi ile "insan boyu" dengelenmistir. Bodrum'da doganin en güzel oldugu aylar ise Ocak-Nisan arasidir. Bu aylarda bitki örtüsü çok zengindir.

Coğrafi konum ve doğal yapı

Göltürkbükü Beldesi Mugla Iline bagli Bodrum ilçesi sinirlari içinde yarimadanin kuzeyinde yer alir. Kuzeyinde ve dogusunda Ege Denizi (Mandalya Körfezi), batisinda Göndogan ilçesi, güneydogusunda Torba ile sinirlidir. Göltürkbükü yüzölçümü 580.000 m2'dir. Gölköy'ün dogusu ve güneyi yarim adanin tek ormanlik bölgesidir. Diger yöreler makiliktir. Yörede narenciye özellikle satsuma (Rize mandalini) yetistirilir. Bunun yaninda yemis, badem, zeytincilik yapilmaktadir. Gölköy'ün en büyük özelligi palmiye agaçlaridir.

Sosyal Konum

Göl Türkbükü köylerinin birlesmesinden olusan Göltürkbükü Belediyesi toplam nüfusu 3250 olup yaz aylarinda ortalama 12.000 nüfusa ulasmaktadir.

Göltürkbükü'nde saglik ebesi bulunmakta, saglik ocagi yapimina devam edilmekte olup en kisa sürede hizmete açilacaktir. Belde su an için saglik hizmetlerinin Bodrum'daki hastanelerden saglamaktadir. Yörede egitimi saglayan iki adet ilkögretim ilkokulu bulunmakta diger egitim konularinda ilçe merkezinden yararlanilmaktadir.

Ekonomi ve Turzm

1960‘lara degin, Mugla ilinin kiyi seridindeki tüm ilçeler gibi Bodrum’da büyük merkezleri ile baglantili çok sinirliydi. Çok eskiden beri liman kenti olan Bodrum dis dünya ile iliskileri hep deniz yolu ile, kurulmustu. Ticari iliskileri Osmanli Imparatorlugu’dan ayrilana degin Rodos’la idi.

Cumhuriyet döneminde Istanbul-Iskenderun seferini yapan gemiler Mugla’nin kiyi limanlarina ugrardi.

Yörede tarim, balikçilik ve süngercilik ile ekonomisini saglayan halk; ulasimin gelismesi sonucu turizmin büyük bir gelir kaynagi oldugunu görmüs bu alanda yogunlasmistir.

Bakanliklar arasi Turizm Komitesi’nin, 1970’lerin basinda, Bodrum ilçesini birinci derecede öncelikli turistik bölge ilan etmesi yurt çapinda taninmasini saglamistir.

1970’lerin sonunda ve 1980’lerin basinda ortaya çikan iki yeni etken, yörenin dis turizme açilmasinda büyük rol oynamistir. Bunlardan biri Akdeniz’de çok yaygin olan yat turizmi, ikincisi de, Bodrum Havaalani’nin hizmete girisidir.

Türkbükü ve Gölköy’ün sahil kesimlerinde otel, motel, disko, bar ve lokanta türü tesisler her geçen gün artmaktadir. Bu tesislere paralel sahillerden içeriye dogru gidildikçe ikinci konut yatirimlari hizli bir artis göstermektedir.

Göltürkbükü beldesi ortalama 4000 yatak kapasitesiyle turizme hizmet vermektedir.

Göl ve Palmiyeler

Gölköy’ün adini göl ve etrafindaki palmiyeler yörenin en dogal özelligidir. Koruma altina alinan bölge milli park olmasi için çalismalar yapilmaktadir. Dogal olarak bulunan Palmiye (Palmea) familyasindan bir hurma (Phoneix) türü olan agaçlarin en büyük özelligi yanmamasidir. Dünya Literatürüne geçen; Girit’te ve ülkemizde de Datça yarimadasi ve Finike Körfezi’nde yetisen Palmiyelerin özelligi kötü bir tesadüf sonucu ögrenilmistir. Bu gerçege 1993 yilinin Temmuz ayinda çikan yangin sonucu hurmalar üzerinde inceleme yapmaya gelen Prof. Dr. Melih Boydak saptamistir. Hurmalar genelde kuvvetli gövde kök sürgünleri ile kendilerini yenileme yetenegine sahiptir.

Kültürel Faaliyetler

Göltürkbükü Beldesi her branstan taninmis birçok Türk sanatçisinin bir araya geldigi, tatil için seçtigi ve yerlestigi mekandir.

Türkbükü’nde 1994 Eylül’ünden sonra kendi film ve sanat sölenini düzenleyen ilk ve tek köy olmasi ile de ün kazanmistir.

“Türkbükü Sanat Söleni”nin de film gösterilerinin yaninda resim ve heykel sergileri, oda defileleri, folklor-dans gösterileri, konserler gerçeklesmektedir.

Spor’da da iddiali olan belde1992 yilinda Gölköy Spor’u kurmustur.

Gölköy Spor basarili maçlariyla bu gün birinci amatör kümede oynamaktadir.

Kaya Mezarları

Eskiden Antik Likya Madnasa sehri olarak bilinen Türkbükü köyü tepelerinde fazla sayida kalinti bulunmaktadir. Görünüs itibari ile oyuk kayalar odalar seklinde birbirine geçilebilir sekilde yapilmis taslik bir arazide bulunan Kaya Mezarlari bu gün bos bir kalinti olarak bulunmaktadir.

Ayrica çevrede yarim düzineye yakin sarniç eski dönemlerin eseri olarak bu güne gelebilmistir.